De taak en verantwoordelijkheid van commissarissen staan regelmatig in de schijnwerpers. Met name wanneer toezicht tekortschiet en schade ontstaat. In het arrest van de Hoge Raad van 30 januari 2026 (ECLI:NL:HR:2026:128) wordt een belangrijk aspect van commissarisaansprakelijkheid ingekaderd: onder welke omstandigheden kan een commissaris niet alleen ten opzichte van de vennootschap, maar ook ten opzichte van een derde aansprakelijk zijn?

>>

Oordeel van de Hoge Raad

De Hoge Raad laat het oordeel van het hof grotendeels in stand voor zover het gaat om de interne aansprakelijkheid van commissarissen ten opzichte van de vennootschap. Het hof had voldoende gemotiveerd dat de commissarissen signalen hebben genegeerd die aanleiding gaven tot nader onderzoek. In het bijzonder had een “redelijk denkend commissaris” vragen moeten stellen over de discrepantie tussen een vermeende optie en een mogelijke verplichting van tientallen miljoenen dollars. 

Voor de externe aansprakelijkheid ten opzichte van een derde ligt dat anders. De Hoge Raad benadrukt dat voor persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen ten opzichte van derden een hoge drempel geldt. Het hof had onvoldoende gemotiveerd waarom in dit geval ook aan die strengere maatstaf was voldaan. Daarmee wordt bevestigd dat wanneer intern sprake is van ernstig verwijtbaar handelen, niet automatisch ook sprake is van externe aansprakelijkheid. Het arrest van het gerechtshof wordt daarom vernietigd voor zover het de aansprakelijkheid ten opzichte van de derde betreft.

>>>

Betekenis voor commissarissen

Voor (toekomstige) commissarissen bevat dit arrest enkele belangrijke aandachtspunten. Ten eerste bevestigt de Hoge Raad dat de lat voor goed toezicht hoog ligt. Commissarissen moeten actief en kritisch zijn, zeker bij signalen van financiële risico’s of inconsistenties in informatievoorziening. Passiviteit kan leiden tot een ernstig verwijt.

Ten tweede onderstreept het arrest het onderscheid tussen interne en externe aansprakelijkheid. Dat een commissaris ten opzichte van de vennootschap aansprakelijk is, betekent niet automatisch dat de commissaris ook ten opzichte van derden aansprakelijk is. Voor die externe aansprakelijkheid geldt een hoge drempel.

Tot slot blijkt het belang van goede documentatie en dossiervorming. Dit kan van doorslaggevend belang zijn bij beoordeling van het gehouden toezicht.